MİHRİMAH SULTAN CAMİSİ

 

MİHRİMAH SULTAN CAMİSİ

                                                                          Bülten

Camiyle ilgili pek çok şeyden bahsedebiliriz. Ancak bu bültende ölümle ilgili iki nokta ve iki durumdan bahsedeceğim.

İlk olarak burada Kaptan-ı Derya Sinan Paşa’nın türbesi vardır. Bir kaptanın mezarı üzerinde yazılabilecek en güzel yazıyı görürüz:

‘Daldu rahmet denizine kapudan.’der.

Bu bir mezarın bir edebi ürün gibi karşılık bulduğunu gösterir bize. Hem kültür okuryazarlığının hem de sanat okuryazarlığının bir ürünü olduğunu söyleyebiliriz bunun.

Yine aynı camide Osman Bey’in mezarı vardır. Mezarın bir yüzünde hançer kabartması bulunmaktadır. Bu, aslında Osman Bey’in eceliyle ölmediğinin sembolü olarak verilmektedir. (Her iki bilgi için kaynak:Sayın Sinan Yılmaz Hocamdır.)

Mezarların,kabirlerin Türk ve İslam kültüründe üzerindeki yazı, bununla tarih atma, kabartma sembolü gibi her şeyiyle önemli olduğunu biliyoruz. İşte ben bugün buradan hareketle ölümün sanat eserlerinde anlatılışı noktasına değineceğim.

Ölüm, yapı, sanat eseri eşleşmelerine ilk olarak Galata Kulesi’ni örnek verebiliriz.

Ümit Yaşar Oğuzcan’ın:

‘Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın

Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın

Öylesine yıktın ki bütün ümitlerimi

Beni bensiz bıraktın, beni sensiz bıraktın

Bunu oğluna yazdığını ve onun Galata Kulesi’nden atlayarak intiharının acısını taşıdığını söyleyebiliriz.

İkinci olarak vereceğimiz isim de Recaizade Mahmut Ekrem’dir. Kızı Piraye’yi doğar doğmaz, oğlu Nejat’ı da genç yaşında kaybeder. Nejad’a yazdığı Ah Nejad şiirinde:

‘Yalnız mısın o karanlık yuvada

Yok mu seni bir kayırır bir bekler, der ve sonra da şiirini şu şekilde bitirir:

‘Ya gel bana ya oraya beni çek

Gözüm nuru oğulcuğum Nejad’ım, der. Ve sonuç olarak da oğlunun yanına gömülür.

Ölüm ve bunun ardında bıraktığı acının sanat veya ürün olarak devamına sadece bu formlarda değil bir otomobil ambleminde de rastlarız. Rolls Royce’un uçan kadın sembolü de gizli bir aşk ve ölüm hikayesini barındırmaktadıriçinde. Lord Montagu; maskotu tasarlatırken heykeltraş Sykes’i zenginlik ve ihtişamı değil; aşkını yansıtması için görevlendirmişti. Aşkını beslediği kadın ise Eleanor Velosca Thornton idi. Hem sosyal statü farkı hem de lordun evli olması aşklarının önündeki engeldi. Bu ikili daha sonra bir deniz kazası geçirdiler ve Thornton öldü. Ancak ikonik Rolls Royce ambleminde hala yaşıyor.

Yine ‘ölüm’konusunu işleyen bir eserden, kurgudan bahsetmek istiyorum:

‘Benjamin Button’ın Tuhaf Hikayesi’ .Aslında film Benjamin’in yaşlılıktan başlayıp çocukluğa doğru tersine bir işleyiş sergileyen  hayatının kurgusu gibi görünebilir. Ancak bize ölüm kavramını düşündürtmesi, saati yapan ustanın ölüm karşısındaki çaresizliğini kentin merkezinde  geriye doğru işleyen bir saat tasviriyle ifade etmesi bence esas hikayedir.

Biraz da günümüz eserlerine gelecek olursak:

Elena Ferrante’nin Belalı Aşk’ı bir kayıptan-anne ölümü- sonraki yüzleşmeyi anlatır.

Aynı şey Eğer Yaşarsam kitabı ve filminde de vardır. Ve burada da hayatı anlamlı kılan, bir nebze de olsa ‘yaşamaya değer’ dedirten şeyin sanat ve müzik olduğunu görürüz filmde.

Tüm bu ölüm anlatışları bize sonsuz olanın anlam olduğu ifadesini verir. Biz; mezarın büyüklüğü, üzerindeki yazı, sembolü, film, bir şiir yahut başka bir formdaki eserlerde anlamın kuvvetini devam ettirdiğini görürüz.

‘Aynı Yıldızın Altında’ da bu tema üzerine kurulmuştur.

My Girl filmi çocuklara önerilebilir. Öncelikle ebeveynler izlemelidir. Çünkü filmin başından sonuna dek ölümle ilgili sahneler vardır. Hatta film iki samimi arkadaştan birinin ölümüyle nihayetlenir. Ancak çocuk burada; dostluk, değer oluşturma konularını görür. Hayatın gerçeklerinden biriyle de yüzleşir.

Çocuklar için şöyle bir etkinlik yapabiliriz:

Birer minimal hikaye yazdırma çalışması yaptırırız. Nasıl ki bir türbe veya mezar üzerindeki güçlü bir cümle bizim uygarlık tarihimizi göstermektedir, bir cümlelik minimal hikaye oluşturması için de çocuklarla ifade çalışmaları yaparız. İşi biraz zorlaştırmak için bir kural kutusu oluşturabiliriz. Burada farklı kurallar olur. Mesela:

Cümle 10 sözcüğü geçmeyecek

İçinde ‘ş’ harfi bulunmayacak

Soru cümlesi yazılmayacak, gibi yönergeler olabilir. Çocuklar da bu kurallar dahilinde bir kart seçer ve cümle ile bir hikaye oluşturma pratiği yaparlar.

 

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

SİRKECİ GARI

SİRKECİ GARI BÜLTEN Sirkeci Garı Doğu ve Batı’nın sentezini yakalayan bir yapıdır. İstanbul bu anlamada gerçekten önemli bir yere sahiptir. Bu kesişmenin izini sürebileceğimiz daha farklı binalar da bulunmaktadır. Örneğin Mısır Apartmanı’nı anlatırken yine böyle bir sentezin izini süreceğimiz aşikardır. Oryantalizm: Yakın doğu ve Uzak doğu toplumlarının, kültürlerinin, dillerinin ve haklarının incelendiği Batı kökenli araştırma alanlarının tümüne verilen isimdir. Etimolojisine baktığımızda sözcüğün terim olarak İngilizce Doğu’ya atıfta bulunarak ‘orientalism’ olarak ifade edilmektedir. Orient’doğu’ kelimesi ise İngilizceye Orta Fransızcadan geçmiştir. Kökeni ise güneşin doğuşunu ifade eden ‘oriens’sözcüğüne dayanmaktadır. Not: Antropolog, sosyolog, dilbilimci yahut tarihçi Şark’ı öğreten, yazıya döken, araştıran kimseye şarkiyatçı denir. 18. yy sonlarını kabaca bir başlangıç olarak kabul edebiliriz. Tabi birçok akımda olduğu gibi burada da sanatla resim alanında somut ürünlerin...
Devamı

SULTANAHMET CAMİSİ

 SULTANAHMET CAMİSİ                                            Bülten Cami ile ilgili pek çok şey anlatabilir ve çocuklarla zaman içinde birçok etkinlik yapabiliriz.Mesela iç yapı özelliklerinden çini ve renkleriyle ilgili bir çalışmayı Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ‘ Gerçekte Sultanahmet Camisinin içi tıpkı çocukluğumda düşündüğüm gibi bir cennet bahçesidir.’sözü üzerine yapabiliriz. Anca bu bültende Sultanahmet Camisi’nin dış özelliklerini ele alarak bir çalışma yapacağız.  Genelde insanlar camiye Ayasofya kapısı tarafından girmeyi tercih etmektedir. Avlunun batı tarafında hipodroma açılan kapının üstünde asılı bir zincir dikkatimizi çekecektir. Bu demir zincir avluya giren padişahı kafasını çarpmamak için eğilmek durumunda bırakıyor. Böylece ondan daha büyük bir Allah’ın varlığını hatırlayıp camiye giren herkesin eşit olduğunun altını sembolik olarak çiziyor. (Saffet Emre...
Devamı

OKURYAZARLIK NEDİR?

  1.BÜLTEN OKURYAZARLIK 1)Okuryazarlığın Tanımı, Önemi   1-Okuryazarlık kavramı nedir? 2-Niçin bu kavram oluşmuştur? Böyle bir alanın amacı nedir? 3-Yeni olan bu kavram-okuryazarlık- ve günümüz insanının etkileşimi a)Bu kavramı nasıl karşılamalı b)Bu kavram nerede kullanılmalı? c)Bu yeni alfabeyi modern insan nasıl sökmeli? 4-Okuryazarlık türleri 1-Okuryazarlık Kavramı Nedir? Okuryazarlık kavramının ne olduğu, her geçen gün içine yeni bir yöntem, disiplin katarak gelişiyor. O yüzden net tanımlardan ziyade ‘dinamik bir sürecin kavranması2 üzerinde duracağım.   ‘Okur-yazar’ dediğimiz yani okuma-yazma etkinliğinde beceri geliştirmiş bir kişiyi tanımlayabiliyoruz. Çünkü bunun bir ‘kategori’ olduğunu söyleyebiliriz. Bunun bir kategori olduğunu , tanımının yapıldığını basit nir örnekle anlayabiliriz:   ‘Okuma-yazma biliyor mu?’ sorusunu sorduğumuzda , aldığımız cevap tektir. Evet yahut hayır… O yüzden bu bir kategoridir. Ancak ‘okuryazarlık’ bir...
Devamı