Kayıtlar

HACI BEŞİR AĞA KÜLLİYESİ

                                 HACI BEŞİR AĞA KÜLLİYESİ                                                       Bülten Hacı Beşir Ağa Kütüphanesi cami, kütüphane, sebil, tekke, sıbyan mektebi ve medreseden meydana gelir. 1745 yılında Hacı Beşir Ağa tarafından hayatının son döneminde inşa ettirilmiştir. Her içerikte, bir tema, kavram ve sözcük belirleyerek onun üzerinden hareket ettiğimiz için burada da Hacı Beşir Ağa’nın hayatının bir döneminde ‘musahip’ olması sebebiyle bu konu üzerinde durmak istediğimi söyleyebilirim. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisine göre m...

BEYAZIT MEYDANI-KÜLLÜK

BEYAZIT(BAYEZID) MEYDANI-KÜLLÜK Bülten İstanbul’un tarihi noktalarından en önemlilerinden biri olduğunu söyleyebiliriz meydanın. MS 393 yılında İmparator Teodosyus tarafından şehrin en büyük meydanı olarak inşa edilmiştir. Nuri Seçgin   hocamla birlikte burayı gezerken kültürümüzde ‘meydanın olmadığı’ bu mekanın ise yüzyıllarca kültürlerin harmanlanmasıyla birlikte tarihi, sanatsal ve siyasi anlamda önemli bir nokta olarak varlığını sürdürdüğünü söyleyebiliriz. Daha önce çekimlerini yaptığım Orhan Kemal İl Halk Kütüphanesi, Bayezıd Camisi, Sahaflar Çarşısı, Teodosyus Sütunu, Zafer Takı ve İstanbul Üniversitesi bu meydanda yer almaktadır. Bugün edebiyatçıların, sanatçıların toplandıkları noktalar tema olarak almak ; sanat ve sanatçıların uğrak yerlerinin bir akım, ekol, düş geliştirmesi açısından öneminden bahsetmek istiyorum. Burada olduğum için özellikle Küllük’ten bahsedeceğim. 1930’larda Yahya Kemal, Necip Fazıl, Ahmet Hamdi Tanpınar, Nurullah Ataç, Peyami Safa, Tarık ...

ALAY KÖŞKÜ-AHMET HAMDİ TANPINAR EDEBİYAT MÜZE KÜTÜPHANESİ

  ALAY KÖŞKÜ Bülten Alay Köşkü, Topkapı Sarayı’nın dış suru üzerinde padişahların geçit yapan alayları seyretmesi için yaptırılan köşktür. Alay Köşkü’nün bulunduğu yerde 16. Yüzyılda ahşap bir köşk bulunuyordu. Köşkün bugünkü binası 2. Mahmut tarafından yaptırılmıştır. Günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi olarak yeniden düzenlenmiştir. ‘ Posmodernizm ve Rasyonalite’ kitabında (Marcus Raskın, Naom Chomsky ve diğerleri) Frederique Marglin’in ‘Rasyonalite ve Yaşanan Dünya’ yazısında şu fikirler dile getirilmektedir: ‘Etik ve estetik; normlarve duygular, sanatla ve beşeri çalışmalarla sınırlandırıldı. Bedensel ve metaforik bilgi tarzları , sanata ve beşeri çalışmalara indirgenirken, rasyonalite bilimlere ait oldu.’der. Tarih ve mimariyi bir bilim olarak ele aldığımızda sanatın-Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesinin- bir anlamda rasyonalite ve yaşanan dünya noktasında sentezinin yansımasıdır. Bu anlamda önemlidir. B...

KILIÇ ALİ PAŞA CAMİSİ

  KILIÇ ALİ PAŞA CAMİSİ BÜLTEN Tophane Meydanında bulunan ve Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa tarafından Mimar Sinan’a yaptırılarak 1581 yılında inşa edilen bu caminin hikayesinin şöyle olduğu rivayet edilir: Kılıç Ali Paşa cami yaptırmak için Sultan 3. Murad’dan yer ister. Sultan da Kaptan-ı Derya olmasından dolayı Kılıç Ali Paşa’ya denize cami yapmasını söyler. Bunun üzerine paşa Mimar Sinan ile anlaşır. Tophane Rıhtımının kenarına; taş, toprak, moloz yığarak caminin inşasına başlar. Bu nedenle Kılıç Ali Paşa Camisinin deniz üzerine kurulan ilk cami olduğu söylenir.( alıntı:wikipedia) Bu rivayetten   hareketle bugünkü temamın insan ve onun eserlerinde, sanatta kişinin yansımasını işlemek istiyorum. Mimari, edebi vb. eser ile insanın yaşantısının bağlantısını irdeleyeceğim. Yetişkinler için ilk olarak bir kongre içeriği olan İsmail İşcen’in ‘Mekan, İnsan, Edebiyat’ yazısından hareket ederek çözümleme yapacağımı belirtmek istiyorum. Makalede, ‘Her sanatsal yönelim, i...

SADAKA TAŞI

SADAKA TAŞI BÜLTEN Genellikle cami gibi yerlerde ihtiyaç sahiplerinin alabilmeleri için para vb.nin bırakıldığı özel terdir. Kökeni Selçuklu Hanedanına kadar uzanan yardım şeklidir. Osmanlılar Dönemi’nde daha da yaygınlaştığı biliniyor. Yardım yapan ve alan, birbirini görmez, tanımaz, bilmez. Genellikle Antik porfir sütunlarından dönüştürülmüş tepesinde para bırakabilecek oyukları bulunan dikitlerdir. Duvarda oyuk şeklinde olanları da vardır. Nişan taşı, mola taşı, seng-i ibret musalla taşı, binek taşı, yitik taşı, namazgah kıble taşı gibi tek eser kategorisine dahil edilirler. Mimari özellikleri gibi isimleri de bölgeden bölgeye değişmektedir: İhtiyaçgah-Türkmenistan, Aşkabat Hayrat deliği-Konya Hacet taşı- Kayseri Zekat kuyusu-Hasankeyf-Batman Sadaka oyuğu Fıkara taşı-Üsküdar Gibi isimler almaktadır. İstanbul’da bir zamanlar 160 adet sadaka taşının olduğu kaynaklarda yazmaktadır. NOT:Üsküdar İmrahor Camii önünde bulunan ve İstanbul Belediyesi tarafından ko...

TOPHANE KASRI

  TOPHANE KASRI                                                                Bülten Tarihi: Tophane Kasrı, Sultan Abdülmecid’in emriyle inşa edilmiştir. Eski Tophane Meydanı’nın en önemli ögelerinden biridir. Sultan Abdülmecid tarafından İngiliz mimar William James Smith’e inşa ettirilen binanın yapımı 1852 yılında tamamlanmıştır. Kasır, padişahların Tophanedeki askeri tesisleri ziyaretleri veya şehri deniz yoluyla ziyarete gelen yabancı devlet adamlarının karşılanması esnasında kullanılan bir mekan durumundaydı. Osmanlı-Yunan Savaşı’na son veren 1897 Uluslararası Konferansı ve Lozan Antlaşmasından sonra Uluslararası Boğazlar Komisyonu Tophane Kasrı’nda toplanmıştır...

BİLİM OKURYAZARLIĞI-BİLİM ÜSKÜDAR

  BİLİM OKURYAZARLIĞI-ÜSKÜDAR BİLİM MERKEZİ                                                                     BÜLTEN   Okuryazarlıkları incelerken genelde bir unsur veya alan, öğrenim üzerinde birden fazla okuryazarlığın olduğunu gördüm. Yani mesela bir bina mimari okuryazarlıkla birlikte tarih okuryazarlığının, zaman zaman da görsel okuryazarlığın hatta sanat okuryazarlığının da etkisiyle anlatılabiliyor. Yani burada farklı okuryazarlıklar devreye giriyor. Ancak tüm okuryazarlıkların genel olarak kişileri bir üst düzey bakış açısı ve değerlendirmeye götürecek şekilde eleştirel okuryazarlıkla birleştiğini söyleyebilirim. Bilim Üsküdar’ın vizy...